Shostakovitsj, Geschiedenis & Maatschappijleer

Vandaag een uitvoering van de werken van volksvijand Shostakovitsj.” 

Deze afbeelding heeft een leeg alt-attribuut; de bestandsnaam is groene-lijn-750x5.jpg

Weinig componisten zijn bij leven al zo geprezen én verguisd als Dimitri Dimitrivitsj Shostakovitsj (1906 – 1975). Als wonderkind begon hij op zijn 13e aan het conservatorium in Sint Petersburg, op zijn 19e voltooide hij zijn eerste symfonie. Hierna begon een carrière waarin het centraal gezag altijd over zijn schouder meekeek, hem prees en bedreigde. Verscheurd door angst componeerde hij afwisselend lofzangen en kritieken op het vaderland dat hem zo dierbaar was, in de wetenschap dat hij van de één op andere dag tot vijand van het volk kon worden uitgeroepen – met alle gevolgen van dien. In de roman The Noise Of Time van Julian Barnes kijkt Shostakovitsj terug op zijn leven en komt tot de bittere conclusie dat je als oude man altijd wordt wat je als jongen hebt verafschuwd.

Een theaterbewerking over het levensverhaal van Shostakovitsj, waarin live een aantal preludes van de componist worden gespeeld. Afwisselend vertolken ze de jonge en de oude componist en gaan ze in gesprek met o.a. Stalin, Stravinsky, Chroesjtsjov én zichzelf – en laten de onmogelijke spagaat zien tussen angst en ideaal.

Shostakovitsj is niet alleen een inkijkje in één van de meest gruwelijke én interessante momenten in de geschiedenis, maar bovenal een portret van een man die gebukt gaat onder een regime waarin de waarheid niet meer telt – alleen je reputatie. Het is een educatieve en muzikale voorstelling over de willekeur van een dictatuur, over de onsterfelijkheid van muziek, en over de grote vraag: “Was ik laf? Of dapper? Of geen van beide?”

Educatie Geschiedenis & Maatschappijleer

De vraag of een kunstenaar vrijelijk mag reflecteren op zijn tijd is ook nu weer ontzettend actueel. Verkiezingen worden geclaimd, spotprenten worden wel of niet vertoond in het klaslokaal, cancel culture is op scholen en universiteiten een steeds groter wordend thema, en een kunstenaar moet, ook in Nederland, de publieke opinie behagen.

Hoewel wij gelukkig niet onder de dictatuur van Stalin leven, zijn er wel paralellen te trekken met de problemen waar Shostakovitsj mee worstelde.  De voorstelling laat zien wat de extremen kunnen zijn van deze problematiek, en is een goed begin voor een gesprek in de klas. Wat is vrijheid? En moet je een kunstenaar beoordelen op de mens die hij is of het werk dat hij maakt?

Muziek
De voorstelling Shostakovitsj schetst een beeld hoe de muziek uit bepaalde periodes in zijn leven tot stand is gekomen – en laat een deel van die muziek horen. Naderhand zou een interessant gesprek in de klas kunnen zijn: hoe klinkt gespletenheid? Hoe klinkt ironie?

Script & Spel Dic van Duin Spel en Piano Jacob de Groot Adviezen  Matin van Veldhuizen
Muziek Shostakovitsj

Duur ongeveer 50 tot 60 minuten exclusief het nagesprek met de acteurs.

Deze afbeelding heeft een leeg alt-attribuut; de bestandsnaam is groene-lijn-750x5.jpg

Bekijk ook andere voorstellingen…